[blog] De metro conducteur van de trein

De metro conducteur van de trein

Metro Jaloers op Bram

Jaloers..? Dat kan ik me goed voorstellen. Wat een prachtig uitzicht heb je soms vanuit de trein. En niet alleen ik heb dat, natuurlijk ook de Machinist, vanuit het mooiste kantoor van Nederland. Maar natuurlijk ook U, de reiziger kan genieten van het prachtige Nederlandse landschap vanuit de trein. Het enige wat je daarvoor moet doen is je telefoon wegleggen (of -zoals ik doe- gebruiken voor een foto), en natuurlijk je ogen te openen. Soms krijg ik ook wel eens de vraag of ik ook nog wat anders doe dan naar het landschap kijken en foto’s online zetten. En daarop antwoord ik natuurlijk: Ja, natuurlijk doe ik dat. Ik loop keurig mijn rondes door de trein en voorzie een ieder van de broodnodige informatie (mits beschikbaar) maar tussen mijn werkzaamheden door heb ik soms het geluk te genieten van de omgeving. Zowel vanuit de onbemande cabine als vanuit de trein zelf. Op bovenstaande foto, gemaakt ter hoogte van Broekhuizen vlak voor Meppel, is zo’n genietmomentje vastgelegd. Op station Meppel probeer ik altijd nog even een mooi omroepbericht te plaatsen met overstapmogelijkheden voor Friesland en (1x per uur) de Intercity naar Schiphol & Den Haag. Deze foto vlak voor het omroepbericht maken was dan ook binnen een twee seconden gelukt. Toevalstreffer?

Nijmegen kleurt Oranje
Een jaar geleden alweer, ik stap in Arnhem op de trein naar Nijmegen, het is een prachtige herfstdag, zo aan het eind van de middagspits. Helaas is de trein 15 minuut te laat en veel reizigers kijken sip en op hun mobiele device. Ondertussen dendert de trein door het prachtige landschap en is de zon aan het ondergaan. De lucht gloeit prachtig oranjerood, met open mond  kijk ik naar dit tafereel en ik staak mijn controle ronde. Ik loop naar de intercom, kondig het volgende station aan en deel wat ik zie “Helaas hebben we vertraging, dat kan ik niet voor u goedpraten, maar moeder natuur geeft ons wel een prachtige cadeau, wat U kunt aanschouwen aan de horizon, rechts van onze rijrichting”. Op station Nijmegen Lent lopen we bijna extra vertraging op, uit bijna elke deur hangt een reiziger met telefoon om foto’s te maken. Met een grote glimlach zie ik even later op Nijmegen reizigers de trein uitstappen.

Spoordeelweken
Maar dat niet iedereen blij wordt als er iets gezegd wordt blijkt wel weer uit het volgende. Zoals menig treinreiziger weet zijn er een aantal keer per jaar de spoordeelweken actief. Gratis upgrade kaartjes en meereiskaartjes worden willekeurig huis-aan-huis verspreid en daar wordt dan ook veel gebruik van gemaakt. Omdat alleen de zon voor niks opkomt zitten er zoals met zoveel acties wel voorwaarden aan verbonden. En persoonlijk vind ik de voorwaarden best eerlijk. Zo is actie-op-actie niet toegestaan (goedkoop dagkaartje mag dus niet samen met de gratis meereiskaart, ook mag je niet en de meereiskaart en de overgang 2-1 combineren), en om de (veel geld) betalende 1e klas reizigers door de weeks hun rust te gunnen zijn de 1e klas upgrade kaartjes ook enkel geldig in het weekend. Al deze voorwaarden staan in een bijsluiter in de enveloppe, en ook nog eens op het treinkaartje. Dus het is slechts een kwestie van (willen) lezen. Helaas in de praktijk loopt het controlerend personeel dagelijks tegen misbruikers van deze acties aan. Ik trof op een doordeweekse dag in de 1e klas 2 mannen aan, ze toonden me 2x een meereiskaart en 2x een overgang 2-1 (niet ingevuld). Ik vroeg naar het andere vervoerbewijs, maar die hadden ze niet. Ze reisden met elkaar mee. Leuk bedacht, maar niet origineel. De eerste met dat excuus kwam ik tijdens de eerste spoordeelweken al tegen. Met gemopper en wat gescheld, en een boete lopen ze naar de 2e klas. De twee zakenmannen met 1e klas abonnement op het balkon verwijs ik door naar zojuist twee vrijgekomen plaatsen.

Tijdens de werkzaamheden op station Zwolle vertrekt de trein naar Deventer 12 minuut eerder en staat ook 12 minuut stil in Olst op om de oorspronkelijke vertrektijd weer te gaan vertrekken. Ideaal om tijdens dit stationnement te controleren. De (Virm)-trein wiebelt niet en eventuele reizigers met een ongeldig kaartje kunnen het zelf snel oplossen. Wederom tref ik twee reizigers aan met een meereiskaart. Niemand in de buurt om mee te reizen, dus ze besluiten met elkaar mee te reizen. Dat gaat niet, dus ik geef ze de keus. Nu uitstappen en een kaartje kopen, of een boete. Ze kiezen ervoor om naar de kaartautomaat te gaan. Dat scheelt mij weer een hoop administratie, en hun een hoop geld.

Burger
Helaas respecteert niet iedereen de vanzelf sprekende reisregels, zoals het hebben van een geldig vervoerbewijs. Daarom hebben we als conducteur ook bepaalde bevoegdheden zoals het mogen staande houden van reizigers en een ontwerp proces verbaal opmaken. Maar niet alleen de conducteur heeft deze bevoegdheden, ook onze Veiligheid & Service teams hebben deze bevoegdheden en gaan soms ook mee de trein op voor extra controle. Groot voordeel van deze teams is dat ze vaak met minimaal twee werken en dus controleer je een trein sneller en heb je een grotere kans om zwartrijden aan te pakken. Ook kunnen deze collega’s  afstappen op elk station. Soms zijn er grotere controle-acties georganiseerd zoals een stop-and-go actie waarbij een complete trein binnen enkele minuten gecontroleerd wordt,  en waar politie en andere instanties ook bij betrokken zijn. Soms is het (helaas) nodig om door te pakken, en een signaal te maken.
Ook kleinere controle-acties vinden plaats. Zo vertrek ik in de avond met de sprinter vanaf Rotterdam Centraal naar Schiedam en Hoek van Holland. Aan boord politie en collega’s van veiligheid en service in burger. Op dit traject zijn helaas wat problemen met reizigers die het niet nodig achten een geldig vervoerbewijs op zak te hebben en de conducteur te respecteren. Deze avond heeft gelukkig iedereen wel een geldig kaartje en stappen de collega’s uit op Schiedam. Ik loop nadien nog even de trein door en ga hier en daar een gesprek aan met de reiziger om de mening van deze ‘burger’-actie te peilen. Ik hoor gelukkig veel positieve signalen. De wel betalende reiziger vindt het niet leuk dat er steeds mensen door de trein lopen om de conducteur te omzeilen. Ook hoor ik dat de conducteur aan boord van deze trein erg gewaardeerd wordt, en een reiziger vertelt me dat hij oNS straks wel gaat missen als de RET de lijn Schiedam-Hoek van Holland overneemt. Natuurlijk ga ik de ritjes naar Hoek van Holland ook wel missen.

Sandwich
Op een mooie dag ben ik met de sprinter van Utrecht onderweg naar Amsterdam Centraal. Ik controleer de trein en ben tussen Abcoude en Breukelen achterin de trein (SGMm). Ik open de cabine deur en zie in de verte de Intercity naar Amsterdam aan komen denderen (zie video). Na zo’n 2 minuut hoor ik achter wat gekuch en zie ik allemaal reizigers nieuwsgierig naar me kijken. Dat is gek, want ik heb de cabinedeur toch echt achter me dicht getrokken. Fascinerend uitzicht conducteur hoor ik iemand zeggen. Na vertrek uit Breukelen controleer ik toch maar even het sluitwerk en constateer een defect, de cabinedeur kan spontaan openvallen. De storingsdienst verwittigd en de machinist ook maar bij het keren op Uitgeest. Een aantal reizigers had geluk en heeft mogen meegenieten. Zat je niet in de bewuste sprinter? Kijk dan snel online mee! Over twee week weer een nieuwe, een klapper wordt het…